Bilgisayarımızla telefon hatlarını kullanarak diğer bir bilgisayara
bağlanmak için MODEM denilen cihazı kullanırız. Modem, Modulation-Demodulation
kelimelerinden oluşmuş bir kelimedir. Kısaca açıklamak gerekirse;
bilgisayarlarda tüm veriler dijital olarak (1-0) tutulur ve işlenir.
Oysa telefon hatları ses iletimi için tasarlandığından, analog sinyallerle
çalışırlar. Bu nedenle bir bilgisayar diğerine veri aktarımı yapacağı
zaman, önce 1. bilgisayardaki modem verileri çeşitli modulasyon teknikleri
ile telefon hatları üzerinden geçebilecek yapıya sokar ve karşı taraftaki
modeme iletir. Karşı modem ise telefon hattı üzerinden analog olarak
aldığı module edilmiş sinyalleri demodulasyon ile tekrar 1 ve 0 haline
getirerek bilgisayarın veri yollarına verir. Böyle bir bağlantıda
her iki tarafta da aynı protokolleri destekleyen modemler olmalıdır.
Modemler bilgisayarın seri kapılarında çalışırlar.
Profesyonel anlamda kullanılan özel tip modemleri ayrı tutarsak, şu
an için son kullanıcının alabileceği modem tipleri şöyledir :
1. Harici Modemler : Bu tip modemler bilgisayara seri veya usb porttan
bağlanabilen modemlerdir. Seri porttan bağlananlar bir seri
kapıyı meşgul eder ve harici beslemeye ihtiyaç duyar, yani modemle
beraber gelen bir adaptör ile çalışırlar. Ancak üzerlerindeki uyarı
ışıkları ve seyyar olmaları avantajdır. Fiyatları dahili modeme göre
yüksektir, ancak mali sıkıntı yoksa tercih edilmelidir.
2. Dahili modemler : Bu tip modemler bir genişleme kartıdır. PCI veya
Isa slota takılırlar. Bu tip modemlerde son dönemde winmodem veya
softmodem denilen tipte olanlara rastlayabilirsiniz. Bu softmodemler,
kendi üzerlerinde donanımsal olarak yapmaları gereken işi bilgisayarın
CPU'suna yüklerler. Üretim maliyetleri düşük olduğundan çok ucuza
satılırlar. Ancak driver ve ülke ayarlamalarında problem yaşamanız
çok olasıdır. Ayrıca bu softmodemler DOS ve Linux'ta çalışmazlar.
Modem üzerinde LINE ve PHONE jakları olur. LINE'a telefon şebekesinden
gelen hattı (PTT Hattını), PHONE girişine ise (eğer isterseniz)
bir telefon cihazını bağlayabilirsiniz.
Ayrıca voice özelliği olan modemlerde telefon görüşmesi için mikrofon
ve kulaklık girişleri olabilir.
Günümüzde aynı zamanda telesekreter özelliğine sahip, kendi üzerinde
hafızası olan modemlerde vardır.
Günümüzde alacağınız her modem 56 K ve v.90 standardında olacakdır.
Bir telefon hattından teorik olarak 56 Kbps (kilo bits per second)
hızında bağlantı yapılabilir. Ancak 46-52 Kbps hızında bağlantılar
normal karşılanır.
Şimdi bilgisayarımıza bir modemi nasıl tanıtacağımıza bakalım. Eğer
harici bir modem almışsak ve onu seri yada usb porta takmışsak işimiz
oldukça kolay olacaktır. Bu arada seri porta takıyorsak, bilgisayarın
setup'ında taktığımız seri kapının açık olmasına ve windows tarafından
tanınmış olmasına dikkat edin. Modemi taktıktan ve açtıktan sonra
(harici modemlerde genelde bir on-off düğmesi olur) Control Panel
- > Modem ' e girin. Eğer daha önce sisteme bir modem tanıtılmadıysa
aşağıdaki ekran gelecektir :
Bu seçenekte ileri dediğimizde windows seri kapıları kontrol eder
ve bir seri kapı üzerinde modem bulur ise onun modelini belirleyip
sürücüsünü yüklemeye çalışır. Ancak çoğu zaman taktığınız modemin
sürücüsü windows ile gelmemiştir. Windows modemi tanıyamaz ise standart
modem olarak yüklemeye çalışır :
Ancak siz bu ekranda Have Disk seçeneği ile modemle gelen disket veya
cd'den doğru sürücüyü yükleyebilirsiniz.
Standart modem olarak yüklesem ne olur ?
Modeminiz muhtemelen çalışacaktır, ancak ses ayarı vb. gibi ayarları
yapamayacak ve modemden tam performans alamayacaksınız.
Eğer modeminiz dahili ve PNP ise; modemi takınca bilgisayar otomatik
olarak tanıyacak ve sizden driverini isteyecektir. Driveri yükleyip
çalıştırabilirsiniz. PNP modemler kendilerini standart seri portların
kullandığı irq'lar dışında irq lara atayabilirler.
Standart seri kapılar ve ayarları aşağıdaki gibidir.
Seri Port
IRQ
Adres
COM 1
4
3F8h
COM2
3
2F8h
COM3
4
3E8h
COM4
3
2E8h
Her PC de COM1 ve COM2 bulunur. Günümüz ATX anakartlarında 9 pin
erkek olarak bulunurlar.
Sonradan eklenen seri aygıtlar (dahili bir modem gibi) ya anakart
üzerindeki seri kapı disable edilip onun yerine kurulur yada COM3,
COM4... olarak kurulur. Ancak yukardaki tablodakine benzer şekilde
eklenen COM3, COM1 ile aynı irq'yu kullanmaya çalışabilir. Ancak yeni
bioslar PNP aygıtları COM3 olarak, irq 11 gibi kullanılmayan irq'lara
atayabilmektedirler.
Softmodem olmayan bir modemi dahili veya harici olsun standart modem
olarak tanıtıp kullanabilirsiniz (kısıtlamalarla), ancak soft modemler
özel yazılımları ile çalıştıklarından kendi driverini yüklemeden çalışmazlar.
Bazı dahili modemlerde irq,memory ve PNP, non-PNP ayarları aynen ethernetlerdeki
gibi jumperlarla, yada özel software ile yapılabilmektedir,
Şimdi de çok uğraştırıcı bir konuyu anlatmak istiyorum, PNP olmayan
veya bir şekilde PNP olarak çalışmayan dahili modemleri nasıl
tanıtabiliriz ? (Bu anlatılacaklar soft modem olmayan dahili modemler
içindir !)
1. Modemi yazılımı veya jumper ile belli bir porta ayrlarız, mesela
COM2 irq 3 olarak ayarlayalım.
2. Bilgisayarın setup'undan COM2 yi disable ederiz.
3. Windows'u güvenli kipte açar ve COM2 yi aygıt yöneticisinden sileriz.
Arada-sırada bu şekide aygıt yöneticisini açıp, aynısından bir kaç
tane yüklenmiş aygıtları silmekte de fayda var, çünkü normal oturumda
gözükmeyen aygıtlar aslında arka planda hala yükleniyorlar.
4. Modemi slota takarız, windowsu açarız, yeni donanım ekleden aratırız,
yeni donanım ekle bittiğinde "ayrıntılar" kısmında "seri
port" bulunmuş olmalıdır. Windows'u ve bilgisayarı kapatırız.
5. Windowsu tekrar açar, Control Panel -> Modem'e gireriz. Modemi
arar ve COM2 üzerinde bulur, driverini yükler ve bitiririz.