Windows XP Professional: Security Ayarlarıyla Dosya Erişim Kontrolü
Windows XP Professional bir paylaşım yaptığınızda ağ üzerinden kimlerin
bu paylaşıma erişebileceğini, kullanıcı bazında kısıtlamanıza izin
veriyor. Bununla beraber, XP Pro'nun sunduğu bir diğer güvenlik önlemi
ise NTFS dosya sisteminin sunduğu disk, dizin ve dosya bazında sınırlamalar
getirebilme özelliğidir.
NTFS olarak formatlanmış bir diskte herbir dizin ve dosyanın hem
yerel kullanıcılar, hem de ağ üzerinden gelen kullanıcılar için geçerli
bir güvenlik listesi vardır. Bu listede Administrator kullanıcısı
veya Administrators grubu üyesi olan tüm kullanıcılar tüm haklara
(dosyaları görme, değiştirme, silme, yeni dosya oluşturma, varolan
dosyayı değiştirme, dizin içeriğini görme vb.) sahipken, normal kullanıcılar
tehlike arzetmeyen bazı haklara(okuma, dizin içeriğini görme gibi,
silme yok mesela) sahip olurlar.
Ancak her kullanıcı kendine ait dosyalar ve dizinler üzerinde tüm
haklara sahiptir. Normal bir kullanıcı ile login olursanız diskin
ana dizininde hiç bir değişiklik yapamadığınızı görürsünüz(yeni bir
dosya oluşturamaz, windows dizinini silemezsiniz, deneyin görün..:).
Ancak My documents içinde kendinize ait dizin altında tüm haklara
sahipsinizdir.
Administrator kullanıcısı, tüm dizin ve dosyalar üzerinde istediği
kullanıcıya, istediği hakkı verip alabilir.
Şimdi bunu inceleyelim.
FAT
veya FAT32 olarak bölümlenmiş disklerde bu özellik mevcut değil.
NTFS olarak bölümlenmiş
ve formatlanmış bir diskte ise Security tabının
olduğunu görüyoruz. Buradan erişim kısıtlamaları yapacağız,
ancak NTFS ile ayrıca yapabilecekleriniz sadece
bununla da sınırlı değil:
disk / dosya sıkıştırma
kullanıcıların disk üzerinde kullanabileceği alanı sınırlama
(disk Quota)
özellikleride NTFS ile geliyor.
Şimdi disk özelliklerinden
Security tabına geçtik.
Group or user names
Bu alanda bu disk üzerinde çeşitli haklara sahip kullanıcıların
listesini görüyoruz.
Bir kullanıcının üstüne tıklarsak, alttaki kutuda o kullanıcının
bu disk üzerinde sahip olduğu hakları görüyoruz. Örneğin yanda
da gördüğünüz gibi Administrator kullanıcısı,
tüm haklara sahip.
Diğer grupların kullanıcıları (Users
grubu gibi) sadece bazı haklara sahipler.
Dosyaları okuyabilir ve çalıştırabilirler ama yeni bir dosya
oluşturamaz, varolan bir dosyayı açıp->değiştirip->kaydemezler
ve dosyaları/dizinleri silemezler.
Şu anda biz bu diskin özelliklerine bakıyoruz. Burada verilen(allow)
veya alınan(deny) haklar bu disk içindeki tüm dizin ve dosyalar
içinde geçerli olur. Çünkü bu bir dosya veya dizin içinde bulunduğu
dizinin ve en üstte diskin security ayarlarını miras alır.
Deny seçeneği bu kullanıcı veya grubun herhangi
bir yerden (başka bir gruba üye olmasıyla o gruptan gelen) elde
ettikleri de dahil olmak üzere tüm hakkları yokeder.
Bu nedenle;
Administrator haricindeki hiçbir kullanıcının bu disk üzerinde
hiçbir hakkı olmasın, ama sadece Johannes isimli
kullanıcıya bazı haklar vermek istiyorum dersek, Users grubunun
haklarını kaldırıyoruz yani Allow'ları siliyoruz
(Deny yapmıyoruz ama, çünkü Deny yaparsak
Johannes'e hak vermemizi önler.)
Sonra Johannes
kullanıcısının bazı haklara sahip olmasını istediğim dizinin
üstüne sağ tıklayıp>Properties ve Security
tabına geçiyorum.
ADD düğmesine tıklıyorum.
Kullanıcı listesine kolayca erişmek
için önce Advanced'e basıyorum.
Sonra Find Now
ile tüm kullanıcıları bulmasını sağladım.
Burdan Johannes'i seçiyorum.
OK
Johannes
üst kutudaki listeye eklendi. Şimdi onun üzerine tıkladıktan
sonra, alt kutudan istediğim hakları veriyorum.
Unutmayın, bu dizine ağ
üzerinden, bu makinanın Administrator'u veya
Johannes kullanıcısı olarak(şifreleriyle beraber)
login olmadığım bir makinadan da erişemem.
Yani NTFS güvenlik kısıtları, ağ üzerinden gelen kullanıcılar
içinde geçerli.